Het serienummer: de identiteit van een tweedehands buitenboordmotor

Begin bij het typeplaatje en het serienummer, nog voor over de prijs gepraat wordt. Bij sommige merken staat het nummer op een plaatje, bij andere in het metaal gegraveerd: in de gebruiksaanwijzing van een Tohatsu van 25 en 30 pk staat bijvoorbeeld dat het nummer in de onderste motorkap en in het cilinderblok gegraveerd is. Vergelijk alle plaatsen met elkaar en met de papieren van de verkoper. Een uitgewist, weggevijld of afwijkend nummer is een reden om te stoppen.

Met dat nummer vind je het bouwjaar, de juiste handleiding en de onderdelen. Een tweedehands buitenboordmotor die slecht geïdentificeerd is, bemoeilijkt zowel het zoeken naar onderdelen als de controle van de herkomst, en later ook de doorverkoop. Vraag naar de aankoopfactuur, het onderhoudsboekje en bewijzen van winterstalling.

Wees voorzichtig bij aanbiedingen zonder rechtstreeks contact met de motor: bijgesneden foto's, een verkoper die het plaatje niet wil tonen, kunstmatige haast. Een motor die ver van zijn oorspronkelijke boot wordt verkocht, controleer je des te zorgvuldiger.

Vermogen, schacht en bediening: past de buitenboordmotor tweedehands op je boot?

Twee motoren met hetzelfde vermogen vragen niet dezelfde montage. Noteer op de boot het maximaal toegestane vermogen: het staat op het plaatje van de bouwer van de boot, en de handleidingen van motoren herinneren eraan die grens nooit te overschrijden. Meet ook de hoogte van de spiegel, het gewicht dat ze draagt en de soort bediening, met rietroer of met afstandsbediening.

De schachtlengte volgt uit die hoogte: fabrikanten bieden een korte en een lange schacht aan, aangeduid met een letter, met verschillende maten voor de spiegel. Een te korte schacht doet de schroef luchtzuigen, een te lange sleept door het water en remt de boot af. Meet in plaats van te gokken. Eventuele regels voor het toegelaten vermogen op een bepaalde waterweg informeer je bij de beheerder van dat water.

Vraag ten slotte wat meegeleverd wordt: bediening, kabels, kabelboom, tank en brandstofleiding, schroef. Ontbrekende onderdelen kosten soms meer dan verwacht, en de referenties van kabels en bediening verschillen per model. Noteer ook de merknaam en het modeljaar, zodat de handleiding en de onderdelen achteraf makkelijk te vinden zijn.

Tweetakt, viertakt of elektrisch: de gebruikte buitenboordmotor ontleed

Het type van een tweedehands buitenboordmotor verandert wat je controleert. Een tweetakt krijgt zijn olie via de brandstof of via een aparte oliepomp; je kijkt naar het oliecircuit, de door de fabrikant aanbevolen mengverhouding en sporen van vervuiling. Een viertakt heeft een carter met olie en een smering zoals bij een auto: peil, kleur en afwezigheid van emulsie lees je af aan de peilstok.

Een elektrische gebruikte buitenboordmotor roept andere vragen op: toestand en capaciteit van de accu, bekabeling, connectoren, meegeleverde lader en handleiding. Een oude accu verliest bereik en een vervanging zwaait door in je budget. In alle gevallen vraag je de motor te zien draaien voor je betaalt.

Visueel onderzoek: corrosie, staartstuk en bevestiging

Bekijk de buitenboordmotor tweedehands met de kap open en dicht. Zoek corrosie op de carters, bevestigingen, bouten en voet; sporen van lekkage rond het blok, de brandstofpomp en de slangen; blootgelegde draden; verroeste klemmen. Een schone motor is niet noodzakelijk gezond, maar een vuile, vette of zouterige motor vraagt voorzichtigheid.

Bekijk het staartstuk van dichtbij. De schroef moet vrij zijn van schokken en vervormingen, de schroefas zonder opgewikkeld vislijn rond de keerring en het staartstuk zonder olielekkage. Een artikel van fabrikant Mercury raadt aan bij de controle van de tandwielolie te letten op melkachtige olie, dus water, en op metaalsnippers op de magnetische plug; afhankelijk van het merk gebeurt dat na een aantal uren of elk seizoen.

Kijk ook naar de offeranodes onderaan: sterk aangetast hebben ze de motor beschermd, maar ze tonen dat hij in agressief water gehangen heeft. Controleer tot slot de klem, het kantelscharnier en de trim, die zonder speling of lekkage moeten bewegen.

Testrit en koelwater: de controle die de grootste schade voorkomt

De test van een tweedehands bootmotor volgt de procedures van de fabrikant, bij voorkeur op de boot of in een geschikte testtank. Laat een buitenboordmotor nooit droog starten om snel te zien of hij werkt: de waterpomp werkt met het water dat ze rondpompt en kan snel beschadigen als ze droog draait.

De handleidingen herinneren eraan dat de controleopening van het koelcircuit een straal water moet uitstoten: de bestudeerde Tohatsu-handleiding raadt zelfs aan de motor meteen af te zetten als er niets uitkomt, en de motor niet te kantelen terwijl hij draait. Een zwakke, onderbroken of hete straal wijst op een versleten waaier, een verstopte leiding of een defecte thermostaat.

Luister naar de koude start, kijk of het stationair toerental stabiel blijft, let op rook uit de uitlaat, trillingen en het gemak waarmee de versnellingen schakelen. Verhoog dan geleidelijk het toerental en ga na of de motor niet oververhit raakt. Slaat hij af, aarzelt hij of rookt hij na enkele minuten fors, laat hem dan door een werkplaats bekijken.

Tweedehands buitenboordmotor kopen bij een vakman of een particulier

Bij een vakman is een tweedehands buitenboordmotor doorgaans nagekeken en wordt hij verkocht met factuur en garantie, waarvan je de voorwaarden leest voor je tekent. Bij een particulier ligt de prijs vaak lager, maar zijn je verhaalsmogelijkheden beperkter: de toepasselijke rechten hangen in de regel af van de hoedanigheid van de verkoper, wat je best bij een bevoegde dienst navraagt.

Laat de motor in beide gevallen onderzoeken door een merkwerkplaats: die kan de compressie meten, de brandstoftoevoer en de aandrijving testen, het onderhoudsboekje lezen en inschatten welk onderhoud nog nodig is. De kosten van dat bezoek wegen weinig tegenover een grote herstelling.

Een motor die in zeewater gebruikt is, vraagt meer aandacht dan een motor uit zoet water, maar dat hangt vooral af van het spoelen en het onderhoud. Vraag hoe hij gespoeld, bewaard en overwinterd is.

Budget voor een tweedehands bootmotor: montage, schroef en winterstalling

Bij het tweedehands buitenboordmotor kopen tel je ook de bijkomende kosten mee. De prijs van de motor zegt niet alles. Tel de montage, een geschikte schroef, de bediening, de kabels en de tank erbij, en de verbruiksonderdelen: bougies, filters, motorolie, tandwielolie, waaier. Volgens fabrikant Mercury kan de waaier bij het jaarlijkse onderhoud vervangen worden; de handleiding van het model blijft het referentiepunt.

Plan ook de winterstalling: brandstof aftappen of stabiliseren, spoelen, smeren, droog bewaren, schroef beschermen. Een goed overwinterde tweedehands bootmotor start in het voorjaar beter en gaat langer mee.

Is de identificatie onvolledig, ontbreekt de geschiedenis of kan de test niet gebeuren, dan is afzien verstandiger dan op een meevaller hopen. Een motor zonder papieren of leesbaar nummer verkoop je moeilijk door, en een mogelijke herstelling komt voor rekening van de koper.