Wettelijke garantie tweedehands: voor wie ze geldt

De wettelijke garantie beschermt de koper van een goed dat niet overeenstemt met wat beloofd werd: een toestel dat uitvalt, een stoel waarvan de zitting doorzakt, een jas waarvan de naad loslaat terwijl de advertentie een goede staat vermeldde. De wettelijke garantie tweedehands rust op de verkoper, niet op de fabrikant, en veronderstelt over het algemeen dat de verkoper een professional is. De Europese informatie zegt uitdrukkelijk dat ze niet geldt bij aankoop van een particulier.

De garantie op tweedehands volgt dezelfde logica als bij nieuwe goederen, behalve voor de termijn. Twee eenvoudige vragen bepalen dus je uitgangspunt, nog voor je aan de termijn denkt. Verkoopt de persoon beroepsmatig, met een winkel, ondernemingsnummer en verkoopvoorwaarden? En word je het goed binnen de Europese Unie geleverd, waar een gemeenschappelijke minimumregeling geldt? De antwoorden sturen al de rest.

Twee jaar garantie en herleiding tot één jaar

In de Europese Unie bedraagt de wettelijke garantie minstens twee jaar vanaf de ontvangst van het goed. Het Europees Consumentencentrum België meldt dat die termijn ook voor tweedehandsgoederen geldt, maar in sommige landen, waaronder België en Duitsland, tot één jaar mag worden herleid. Volgens de Europese informatie mag de verkorting niet onder het jaar gaan en moet de verkoper ze bij de aankoop duidelijk vermelden.

Een bepaling die verstopt zit in lange algemene voorwaarden weegt dus anders dan een zichtbare lijn op de bestelbon of factuur. Vind je nergens een schriftelijke beperking, ga dan uit van twee jaar garantie, maar bewaar het bewijs van wat je op de dag van de aankoop las: screenshot van de advertentie, kopie van de voorwaarden, kasticket.

Voor de wettelijke garantie tweedehands is de levering het vertrekpunt. Bij een aankoop op afstand telt de ontvangst van het pakket, niet de betaling; bewaar dus de leveringsbon of de bevestigingsmail.

Herstelling, vervanging en verlenging van de termijn

Na een herstelling of vervanging begint de termijn volgens het Europees Consumentencentrum niet opnieuw: hij wordt opgeschort zolang het product weg is. Frankrijk verlengt na een herstelling met zes maanden en laat de termijn na een vervanging opnieuw beginnen. Koop je over de grens, ga dan de regel van het land van de verkoper na.

Wie moet wat bewijzen bij een gebrek

Een gebrek dat binnen het jaar na levering opduikt, wordt volgens de Europese informatie geacht al bij de levering te bestaan en de verkoper moet het tegendeel bewijzen. In sommige landen duurt die omgekeerde bewijslast twee jaar. De Franse overheid geeft voor een tweedehandsgoed bij een professional een vermoeden van 12 maanden, tegenover 24 maanden voor nieuwe of herstelde toestellen. Daarna blijft de garantie bestaan, maar moet de koper aantonen dat het gebrek er al bij de levering was, bijvoorbeeld met een expertise.

Dat verklaart waarom late klachten over de wettelijke garantie tweedehands moeilijker liggen. Hoe meer tijd verstrijkt, hoe makkelijker de verkoper kan beweren dat het gebrek uit het gebruik komt. Leg daarom de staat bij ontvangst vast: foto's met datum, een filmpje van de werking, een lijst met de gebreken die in de advertentie stonden.

Wat de garantie niet dekt en wat ze wel dekt

De wettelijke garantie tweedehands dekt geen aangekondigde slijtage. Een fiets met zichtbaar versleten banden, een jas waarvan de verkoper de gerafelde voering vermeldde of een gsm met een oude batterij zijn om die redenen niet non-conform: het gaat om het verschil tussen wat werd aangekondigd en wat wordt geleverd. Een verborgen gebrek dat de koper niet kende en dat niet in de advertentie stond, valt daarentegen volledig onder de garantie.

Schade veroorzaakt door de koper, zoals een val, onderdompeling, herstelling door een onbevoegde of verkeerd gebruik, wordt doorgaans uitgesloten. In het eerste jaar moet de verkoper bewijzen dat de koper het gebrek veroorzaakte; daarna ligt de last eerder bij de koper.

  • Aangekondigde slijtage: niet gedekt
  • Verborgen gebrek zonder vermelding: in principe gedekt
  • Schade na een val: doorgaans uitgesloten
  • Herstelling door een derde: kan problemen geven

Commerciële garantie: een aanvulling, geen vervanging

Een wederverkoper of fabrikant biedt soms een commerciële garantie van enkele maanden of een verlengcontract aan. Die komt bovenop de wettelijke garantie tweedehands en vervangt haar niet; volgens de Europese regels geldt, wanneer de voorwaarden ongunstiger zijn dan aangekondigd, de gunstigste versie voor de koper. Lees ze als een afzonderlijk contract: duur, gedekte onderdelen en arbeid, eigen bijdrage, verplichting om het toestel op eigen kosten op te sturen, uitsluitingen.

Wees op je hoede voor formules als « 3 maanden garantie » die de indruk wekken dat de rest niet meer bestaat. Een commerciële garantie kan de koper bij een professional de wettelijke garantie niet afnemen. Een overdraagbare garantie van de eerste eigenaar geldt voor jou enkel als de fabrikant dat voorziet; vraag dat schriftelijk.

Verkoop tussen particulieren: een ander kader

Bij verkoop tussen particulieren, dus tussen twee personen die niet beroepsmatig verkopen, geldt de wettelijke garantie tweedehands niet. Er bestaan andere beschermingen, zoals de aansprakelijkheid van de verkoper voor een verborgen gebrek of een bewust misleidende beschrijving, maar die volgen nationale regels met zwaardere bewijslast. De geraadpleegde bronnen laten niet toe die zonder risico samen te vatten: informeer je bij de officiële dienst van je land voor je iets onderneemt.

Bij verkoop tussen particulieren is voorkomen beter. Laat staat, toebehoren en bekende gebreken schriftelijk beschrijven, test het artikel ter plaatse en maak een gedateerd, door beide partijen ondertekend ontvangstbewijs. Wie zich als particulier voorstelt maar geregeld veel artikelen doorverkoopt, kan in werkelijkheid als professional optreden; bewaar de sporen van zijn advertenties.

Reageren op een gebrek: termijnen, brief en verhaal

Wil je de wettelijke garantie tweedehands inroepen, schrijf dan zodra je het probleem ziet de verkoper aan, liefst via een gedateerd kanaal. Het Europees Consumentencentrum raadt aan hem onmiddellijk te verwittigen, en volgens zijn Belgische toelichting binnen twee maanden na de ontdekking van het gebrek, tenzij een langere termijn is afgesproken. Voor een rechtszaak vermeldt het een termijn van één jaar vanaf de vaststelling. Die termijnen hangen af van het toepasselijke recht: ga ze voor jouw situatie na.

Voeg een aankoopbewijs toe (factuur, kasticket of leveringsbon), een nauwkeurige beschrijving, foto's en je vraag: herstelling, vervanging of, als dat onmogelijk of onevenredig is, volledige of gedeeltelijke terugbetaling. Herstelling en vervanging zijn gratis, ook de transportkosten. Zit de verkoper in een ander Europees land, dan kan het Europees Consumentencentrum van jouw land helpen.

Bewaar alle antwoorden, stuur het artikel niet terug zonder akkoord over de modaliteiten en laat het niet door een derde herstellen vóór je een antwoord hebt, anders riskeer je je rechten.

Wat je vóór de betaling nagaat

Zoek vóór je betaalt wat er over de garantie op tweedehands staat. Een advertentie van een professional hoort de duur te vermelden; staat er maar één jaar, vraag dan of die beperking ook op de factuur komt. Ga na wie de verkoper is, met identiteit en adres, en fotografeer alles.

Vergelijk tot slot de prijs met de dekking: een artikel dat bij een particulier duidelijk goedkoper is, heeft geen wettelijke garantie, terwijl een iets hogere prijs bij een professional een bescherming bevat die je bij een defect zou missen. De keuze blijft de jouwe, maar maak ze met kennis van zaken.