Luchtafvoer of recirculatie: de eerste keuze bij een tweedehands dampkap
Kijk bij een tweedehands dampkap eerst naar je muur, niet naar het toestel. Een dampkap met luchtafvoer blaast vet en stoom via een buis naar buiten. Een dampkap met recirculatie filtert de lucht en blaast ze terug de keuken in. Sommige tweedehands modellen kunnen beide, maar niet allemaal: voor sommige is een ombouwset nodig, andere zijn voor één werkwijze gebouwd.
In de praktijk is het verschil groot. Bij recirculatie houden de filters een deel van geuren en vet tegen, maar het water dat uit de pan verdampt blijft in de ruimte. De Nederlandse Consumentenbond schrijft dat een dampkap met recirculatie geen stoom afvoert, dat je dan extra goed moet ventileren en dat luchtafvoer de voorkeur verdient wanneer die mogelijk is.
Woon je in een appartement zonder schacht, dan is een dampkap met recirculatie een volwaardige oplossing, op voorwaarde dat je de beperkingen kent. Het gekozen systeem bepaalt ook de accessoires: een stevige buis, een terugslagklep en een muurdoorvoer bij luchtafvoer, een koolstoffilter bij recirculatie. Een zoekertje dat niet vermeldt welk systeem voorzien is, verdient een vraag nog voor je ergens naartoe rijdt.
Breedte, ophanghoogte en type: wat je kookplaat bepaalt
Volgens de Consumentenbond moet de kap minstens even breed zijn als de kookplaat. Een kap van 60 cm boven een plaat van 80 cm laat een deel van de dampen langs de zijkanten ontsnappen, hoe krachtig de motor ook is.
De afstand tussen kookplaat en onderkant van de kap staat in de handleiding. Als algemeen richtpunt noemt dezelfde organisatie 65 tot 80 cm boven een gaskookplaat en 55 tot 80 cm boven keramisch of inductie. Te laag hindert en wordt warm, te hoog vangt weinig op. Meet de plafondhoogte en de plaats van de bovenkasten voor je ja zegt.
De types lopen uiteen: schouwkap, inbouwkap, telescopische kap, vlakscherm, eilandkap boven een kookeiland of een decoratieve wandkap. Op de Belgische zoekertjessite 2dehands splitst het aanbod onder meer in inbouw en vrijstaand, en in eilandkappen, onderbouwkappen en wandmodellen. Een eilandkap vervangen door een wandkap is geen eenvoudige ruil: bevestiging, buis en plafonddoorvoer verschillen.
Zuigvermogen en geluid van een tweedehands afzuigkap lezen
Het zuigvermogen wordt uitgedrukt in kubieke meter per uur. De zoekertjessites werken met klassen: minder dan 200, 200 tot 400, 400 tot 600, 600 tot 800 en meer dan 800 m³ per uur. Een laag cijfer is geen gebrek, het past bij een kleine, afgesloten keuken en matig gebruik. Een hoog cijfer heeft pas zin als de buis en de ruimte het aankunnen.
Geluid is de andere helft van de fiche. Het Europese energielabel voor dampkappen vermeldt het A-gewogen geluidsvermogen bij maximale snelheid in normaal gebruik. Een oudere tweedehands afzuigkap heeft dat label vaak niet: vraag dan het exacte modelnummer en zoek de fiche van de fabrikant, in plaats van af te gaan op een beschrijving als « bijzonder stil ».
Laat bij het testen van een tweedehands dampkap alle standen draaien, ook de intensieve stand of boost als die er is. Een regelmatig gezoem is normaal. Gerinkel of schurend metaal, of trillingen die per stand veranderen, zijn dat niet.
Filters: vetfilter, koolstoffilter en wat een dampkap met recirculatie kost
Elke dampkap heeft een vetfilter, van metaal of vlies. Wie kiest voor een dampkap met recirculatie voegt daar een koolstoffilter aan toe, en dat is een verbruiksartikel. Volgens de Consumentenbond zijn die filters vaak prijzig, moet je ze meestal apart kopen en is er soms een ombouwset nodig. In haar voorbeelden kost een filter ongeveer 19 euro bij het ene merk en 65 euro bij het andere.
Stel dus twee vragen: zit er een filter in goede staat bij, en is dat type nog te koop? Het modelnummer op het typeplaatje volstaat meestal om het onderdeel bij de fabrikant op te zoeken. Bestaat het filter niet meer, dan wordt een dampkap met recirculatie een dure fout.
Bij een metalen vetfilter let je op de mazen: ze moeten vrij en niet vervormd zijn, zonder roest of hard bruin vet. Volgens dezelfde bron kunnen veel vetfilters in de vaatwasser; de handleiding zegt of dat voor jouw model mag.
- Vetfilter aanwezig, heel en doorlaatbaar
- Koolstoffilter nog te koop, referentie genoteerd
- Eventuele verzadigingsindicator werkt
- Rooster en ophanging zonder speling of barst
Ter plaatse testen zonder de motor te openen
Vraag dat de kap nog aangesloten of minstens aansluitbaar is op de dag van het bezoek. Een kap die al maanden ligt, is moeilijker te beoordelen, want de ophanging, het snoer en de buis zie je niet meer in situatie.
Doe de verlichting aan, probeer elke stand, noteer hoe snel de motor opstart en controleer of knoppen of aanraakbediening telkens reageren. Lampjes zijn meestal makkelijk te vervangen, maar sommige oude kappen gebruiken speciale lampen die moeilijk te vinden zijn. Kijk ten slotte naar het vet dat je kunt zien; het verraadt het gebruik en het onderhoud van vroeger.
Open de motor niet en raak de bedrading niet aan: de controle blijft visueel en auditief. Als de verkoper het heeft over « een klein geluidje dat niets betekent », vraag je je af welk onderdeel de herstelling zou kosten, voor je beslist of de prijs van de tweedehands dampkap nog interessant blijft.
Energielabel en verlichting bij een recentere dampkap
Voor recente dampkappen beschrijft de Europese Commissie een label met meerdere gegevens: een energie-efficiëntieklasse met het jaarlijkse verbruik in kWh, een klasse voor luchtstroomefficiëntie, een klasse voor verlichting en een klasse voor vetfiltering. De laatste drie lopen van A tot G, en een QR-code leidt naar de productdatabase EPREL.
Die gegevens helpen om twee vergelijkbare tweedehands modellen te onderscheiden. Een hoge klasse voor vetfiltering beperkt vetaanslag op de kasten in de buurt. Bij een oud model zonder label vergelijk je enkel de cijfers van de fabrikant. Onthoud dat de klassen gelden voor een nieuw toestel dat in een labo werd gemeten; de staat van het exemplaar dat je bekijkt, beoordeel je ter plaatse.
Zie energiebesparing in elk geval niet als hoofdargument. Een dampkap draait enkele uren per week; de kwaliteit van de vetopvang en het geluid wegen veel zwaarder in je tevredenheid.
Montage, buis en verborgen kosten van een dampkap kopen
De prijs in het zoekertje is slechts een deel van de uitgave. Tel er buis, klemmen, muurdoorvoer, eventuele ombouwset voor recirculatie, een nieuw filter, vervoer en plaatsing bij. Moet er een gat in muur of plafond, dan kan het loon meer kosten dan de kap zelf. Kies je een dampkap met luchtafvoer, reken dan ook de buis en de muurdoorvoer mee.
De diameter van de uitgang van de kap en die van de bestaande buis moeten overeenkomen: vraag het aan de verkoper en noteer het samen met alle afmetingen, schouw inbegrepen. Een kap zonder bevestigingen, zonder decoratieve schouw of zonder aansluitstukken ziet er op de foto compleet uit, maar wordt snel een kopzorg. Maak een lijst aan de hand van de handleiding of, als die ontbreekt, de fiche van de fabrikant.
Heb je een gastoestel, een kachel of een ander toestel dat lucht uit de kamer haalt, laat dan een erkende installateur nakijken of de ventilatie van de keuken in orde blijft voor je een krachtige kap op een bestaande buis aansluit.
Waar een dampkap kopen en welke garantie verwachten
Een tweedehands dampkap vind je op zoekertjessites, bij herstellers, in kringwinkels en bij verkopers van gereviseerde toestellen. Envie bijvoorbeeld toont gereviseerde dampkappen van verschillende merken en meldt dat de toestellen gegarandeerd zijn, zonder de duur op de categoriepagina te vermelden: lees de voorwaarden voor je koopt.
In België dekt de wettelijke garantie in de regel twee jaar wanneer je bij een professional koopt. Voor tweedehandsgoederen kan die duur worden ingekort tot minstens één jaar, op voorwaarde dat de verkoper dat duidelijk meedeelt. Tussen particulieren geldt ze niet op dezelfde manier: houd daar rekening mee bij een dampkap die verkocht wordt « zoals ze is ». Vraag voor je concrete situatie raad bij de FOD Economie of een consumentenorganisatie.
Vraag altijd een factuur of ontvangstbewijs met de kenmerken van het toestel, de meegegeven accessoires en de datum. Bij een probleem is dat papier wat je toelaat om de verkoper vlot aan te spreken.