Tweedehands jas: eerst bepalen wat je zoekt
Een tweedehands jas kopen begint met de vraag waarvoor je hem nodig hebt, want een tweedehands jack voor de stad is iets anders dan een jas voor de bergen. Onder één woord vallen heel verschillende kledingstukken: bomberjacks in nylon, leren jacks, gewaxte katoenen jassen, gewatteerde jassen, regenjassen en winddichte shells. Elk slijt op een eigen manier en begeeft het op een andere plek, dus een lijst gebreken heeft weinig zin zonder te weten welke jas het is. Bepaal eerst het gebruik: stad, fiets, wandelen, werk of gewoon tussenseizoen.
Die keuze bepaalt ook hoe zwaar elk gebrek weegt. Gewreven stof aan de kraag van een stadsjas kun je aanvaarden; een schoudernaad die openstaat bij een wandeljas niet. Neem een half uur de tijd, daglicht en een spiegel in plaats van een gehaaste afspraak op een parking.
De rits van een tweedehands jas als eerste test
Open en sluit de rits over de volledige lengte, eerst traag en dan sneller, met de onderkant vast zoals wanneer je de jas aantrekt. Hij moet soepel lopen, niet uit zichzelf opengaan en geen stof inklemmen. Een rits die blokkeert of bij de borst uit elkaar gaat, rechtvaardigt niet dezelfde prijs als een jas met een gezonde rits.
Een Nederlandstalig artikel over ritsreparatie geeft enkele mogelijke oorzaken en oplossingen. Een rits die vanzelf opengaat heeft waarschijnlijk een te losse schuiver, die je met een fijne tang voorzichtig en geleidelijk wat kunt dichtknijpen zonder te hard te drukken. Een vastzittende rits kun je soms losmaken met zeep, kaarsvet of potloodgrafiet over de tandjes, zonder te forceren.
Herstelbaar of vervangen: waar de grens ligt
Een ontbrekende eindstop is volgens dezelfde bron tijdelijk te verhelpen met sterk garen rond de plek, en een kapot treklipje kun je vervangen door een ring of koordje. Dat zijn noodoplossingen. Zijn tandjes afgebroken of is het lint gescheurd, dan is een nieuwe rits de enige duurzame weg.
Vraag een prijsindicatie bij een naaiatelier vóór je onderhandelt: het vervangen van een rits in een gevoerde jas kost vaak meer dan wat je aan de prijs wint.
Manchetten, onderrand en kraag: waar de slijtage zit
De boorden, de gebreide elastische stroken, werken bij elke beweging. Trek er zachtjes aan en laat los: ze moeten hun vorm terugnemen. Uitgerekte, rafelende of doorgesleten manchetten verraden een jas die veel gedragen werd, ook als de buitenstof proper oogt. Vergelijk de onderrand met de manchetten; verouderen ze niet gelijk, dan is de jas misschien te heet gewassen of uitgerekt.
Kijk ook naar kraag en ellebogen, waar wrijving een glanzende plek of pluisjes achterlaat. Bij een gecoate stof wijst een dof vlak met lichte lijntjes op een afwerking die vermoeit. Controleer de schouder- en armsgatnaden met de jas aan voor de spiegel: een uitstekende draad herstel je, stof die naast de naad scheurt is ernstiger.
Een leren jack: plooien, oppervlak en geur
Bij een tweedehands jack in leer of imitatieleer bekijk je de plooien aan elleboog, oksel en manchetten, en de binnenzijde van de mouwen. Een gebarsten oppervlak dat afschilfert of kleverig blijft, vraagt meer dan onderhoud; bij synthetische coatings is dat zelden omkeerbaar. Soepel echt leer kan juist met voeding zijn comfort terugkrijgen.
Ook de geur telt: een muffe of sterke tabaksgeur trekt in de voering en gaat niet altijd weg. Vouw de jas over je arm en ruik aan de kraag. Een leren jas die aan één kant stijf is, heeft vaak in de zon of bij een radiator gehangen. Vraag hoe hij werd bewaard en of er al professioneel is gerestaureerd; opnieuw geverfd leer kan sneden verbergen.
Voering, zakken en drukknopen aan de binnenkant
Steek je hand in elke zak. Een gescheurde binnenzak, een losgekomen voering onderaan of drukknopen die niet meer sluiten veranderen het beoogde gebruik. Laat de afneembare onderdelen opnoemen: kap, ritsvoering, riem, reserveknopen. Een ontbrekende kap vervang je zelden identiek, en elk los onderdeel betekent extra werk en kosten.
Draai de mouw om als dat kan en bekijk de naad aan het armsgat van binnen. De voering van een tweedehands jas toont beter dan de buitenkant hoe hij gedragen werd: wrijving onder de armen, zweetvlekken, haakjes. Een voering kun je herstellen; een rotte of vastgeplakte voering niet.
Regenjas tweedehands: membraan, waterafstotende laag en label
Prijst de advertentie een regenjas tweedehands aan als waterdicht, zoek dan de referentie en de aanwijzingen van de fabrikant in plaats van prestaties af te leiden uit het uiterlijk van de stof. Bij een jas met membraan zijn er twee lagen: het membraan, verborgen aan de binnenkant, en de waterafstotende toplaag (DWR). Die toplaag slijt maar kan worden hersteld; een versleten membraan verliest zijn waterdichtheid onherroepelijk, volgens een artikel van een sportmerk.
Een outdoormerk adviseert voor een jas met GORE-TEX of DryVent eerst het wasvoorschrift in de kraagnaad te volgen, te wassen op ongeveer 40 °C op een fijnwasprogramma met vloeibaar wasmiddel, zonder wasverzachter of chloorbleek, en extra te spoelen. Is de jas klam en stoot hij geen water meer af, dan is de DWR-laag waarschijnlijk versleten en helpt een herstelspray. Controleer altijd het label van de jas die je overweegt.
Tweedehands donsjas en gewatteerde jassen: houdt de vulling stand
Knijp bij een gevoerde jas in de vulling: ze moet volume terugnemen en geen klonten of lege plekken vormen. Samengeklonterd dons wijst vaak op een slecht gedroogde wasbeurt. Hetzelfde merk raadt voor een donsjas een voorlader aan, drogen zonder warmte en tennisballen om het dons los te houden; handwassen in het bad wordt afgeraden omdat zeep moeilijk volledig uitspoelt.
Wat donsveertjes langs de naden zijn in het begin normaal, volgens dat merk. Een tweedehands donsjas die zijn vulling met handenvol verliest, laat je liggen. Let ook op dunne stoffen: een winkelhaak in lichte nylon zit snel dicht met een zelfklevende patch, maar je blijft hem zien.
Pasvorm, beweging en herstelkosten voor je een tweedehands jas kopen
Pas de jas over een dikke trui als je hem in de winter wilt dragen, steek je armen omhoog, kruis ze en doe alsof je fietst. De schouders mogen niet spannen, de mouwen moeten de pols bedekken bij gestrekte arm en de rits moet zonder te veel druk sluiten. Maten verschillen per merk en per decennium: vergelijk liever met een jas die je al draagt, plat opgemeten.
Schat ten slotte de herstelkosten in. Sommige outdoormerken bieden herstellingen aan en vermelden de voorwaarden, zoals propere artikelen die naar een centrum worden gestuurd met een termijn van enkele weken. Professioneel reinigen, een nieuwe rits of nieuwe boorden komen bovenop de gevraagde prijs. Overstijgt het totaal de prijs van een gezonde tweedehands jas, laat hem dan staan.