Tweedehands projector zoeken: begin met een rolmeter
Voor je een advertentie opent, meet je de ruimte. Noteer de breedte van de muur of het scherm, de afstand tussen de plek waar het toestel komt te staan en die muur, de hoogte van het plafond en de route van de kabels. Een living van drie meter diep past niet bij dezelfde toestellen als een woonkamer van zes meter: toestellen met een korte optiek staan dicht bij de muur, lange optieken hebben afstand nodig. Kan de kamer verduisterd worden? Dat antwoord bepaalt hoeveel licht je nodig hebt.
Beslis dan wat je ermee wilt doen: films kijken op een winteravond, gamen, voetbal op een zonnige zondag of een presentatie voor de vereniging. Een tweedehands beamer voor de thuisbioscoop vraagt donkerte en contrast, een spel vraagt een korte reactietijd, een vergaderzaal veel licht. Volgens Que Choisir ligt de behoefte voor kantoorgebruik tussen 4 000 en 6 000 lumen, een cijfer dat in een slaapkamer nergens op slaat. Wie gebruik en ruimte op papier zet, vergelijkt een tweedehands projector met een lijstje en niet alleen met een prijskaartje.
Projectieafstand en zoombereik uitrekenen
De projectieverhouding, in het Engels throw ratio, is de afstand tussen lens en scherm gedeeld door de breedte van het beeld. Bij een verhouding van 2 heb je voor een beeld van 2 meter breed 4 meter afstand nodig, het voorbeeld van het Nederlandse id.nl. Que Choisir deelt optieken in drie groepen in: kort onder 1, gemiddeld van 1 tot 2 en lang boven 2. Ultrakorte-afstandsmodellen hangen of staan op 10 tot 30 centimeter van de muur, zodat niemand door de lichtbundel loopt, aldus Coolblue.
Veel toestellen hebben een zoomlens en geven daarom een bereik op, bijvoorbeeld 1,2 tot 2. Zoek het typenummer op de onderkant van het toestel, haal de fabrieksfiche erbij en vermenigvuldig de gewenste beeldbreedte met beide uiteinden: zo ken je de zone waarin het toestel mag staan. Kijk ook naar lensshift. id.nl schrijft dat lensshift een beter beeld geeft dan digitale trapeziumcorrectie, die vooral een noodoplossing is. Een tweedehands projector die je schuin moet zetten om het beeld op het scherm te krijgen, zal minder scherp zijn.
Hoeveel lumen heb je nodig in huis?
Let op de vermelding ANSI-lumen, een gestandaardiseerde meetmethode, in plaats van losse lumenwaarden. Het Franse Fnac-magazine L'Éclaireur waarschuwt dat sommige fabrikanten de verwarring tussen beide uitnutten. Volgens id.nl heeft een beeld van 120 inch in een donkere kamer ongeveer 700 lumen nodig, en ongeveer 1 400 lumen als er matig omgevingslicht is. Que Choisir legt de grens voor een verlichte kamer boven 3 000 lumen.
Bij een projector tweedehands moet je die catalogusgetallen naar beneden bijstellen. id.nl merkt op dat de helderheid van een lamp geleidelijk afneemt en dat opgegeven lumenwaarden vaak optimistisch zijn, vooral bij DLP-toestellen. Een tweedehands projector die zes jaar geleden 2 500 lumen haalde, geeft vandaag dus minder licht. Vraag aan de verkoper in welke stand hij het toestel gebruikte: de ecomodus maakt het beeld donkerder maar verlengt de levensduur van de lamp, en dat verklaart waarom een beeld bij daglicht flauw kan ogen.
Lamp, led of laser in een gebruikte beamer
De lichtbron is het slijtagedeel dat de latere kosten bepaalt. ViewSonic geeft ongeveer 10 000 uur voor een lamp, 20 000 voor laser en 30 000 voor led, terwijl Que Choisir 3 000 tot 6 000 uur noemt voor een UHP-lamp en id.nl ongeveer 4 000 uur. Het verschil komt door model en gebruiksstand. Bij een tweedehands projector zoek je dus de opgegeven levensduur van het exacte toestel op in plaats van een gemiddelde te geloven.
Elke techniek heeft zijn zwaktes. Volgens ViewSonic halen lamptoestellen meestal meer dan 2 000 ANSI-lumen maar vallen ze vaker uit en hebben ze tot twee minuten nodig om op te warmen of af te koelen. Ledtoestellen blijven onder 2 000 lumen en zijn het stilst; lasertoestellen starten vrijwel meteen. Que Choisir rekent 70 tot 200 euro voor een nieuwe lamp. Bij een gebruikte beamer kan dat de besparing wegnemen, terwijl een led of laser niet vervangen hoeft te worden.
Lampuren en vervangingskosten onder de loep
De meeste toestellen tonen het aantal branduren in een infomenu. Laat het scherm met de uren zien en vergelijk het met de levensduur van de fabrikant: 3 500 uur op een lamp van 4 000 uur betekent dat een vervanging voor de deur staat. Een lage teller is alleen betrouwbaar als hij past bij leeftijd en staat van het toestel, want hij kan op nul zijn gezet of de lamp kan intussen vervangen zijn.
Vraag daarom naar het factuurtje van de vervanging, de datum en het referentienummer van de geplaatste lamp. Bij een tweedehands beamer vergelijk je een lamp van onbekende herkomst, zonder verpakking en zonder garantie, met de prijs van een nieuwe. Vraag ook naar het gebruik, eco of normaal, en naar de omgeving: een rokerige of stoffige kamer vervuilt filter en optiek. Een verkoper die met foto's van het menu antwoordt, is geloofwaardiger dan iemand die alleen schrijft dat het toestel nauwelijks gebruikt werd.
Beamer tweedehands kopen: de test ter plaatse
Sluit een bron aan die je kent, een laptop of speler, en projecteer in dezelfde kamer of in een kamer met gelijk licht. Kijk naar de scherpte in het midden en in de hoeken: een beeld dat in het midden scherp is en aan de randen wazig, wijst op een beschadigde optiek. Zoek donkere vlekken, zichtbaar stof, gele of blauwe zones en kleuren die na twintig minuten veranderen. Een wit vlak en een grijs vlak tonen dergelijke fouten het best.
Luister naar de ventilator op halve en volle kracht. Que Choisir vindt toestellen boven 25 tot 30 dB(A) storend, en id.nl noemt 20 dB(A) zeer stil en meer dan 35 hinderlijk. Staat het toestel naast de zetel, dan telt dit evenveel als de lumen. Controleer ook de afstandsbediening, het filter, de lensdop, de scherpstelring en de verstelbare voet. Wie een beamer tweedehands kopen wil zonder afstandsbediening, moet voortaan met de knoppen op het toestel werken.
Resolutie, contrast en aansluitingen lezen
Que Choisir geeft de referentiewaarden: HD 1 280 x 800, Full HD 1 920 x 1 080 en Ultra HD 3 840 x 2 160, en waarschuwt dat de vermelding 4K soms een berekend beeld uit een lagere resolutie aanduidt. Volgens id.nl tonen 4K-toestellen met pixelverschuiving minder detail dan echte 4K. Coolblue vindt 720p geschikt voor kleine schermen en 1080p voor grote beelden of zitplaatsen dichtbij. Bij een tweedehands projector is een goed Full HD-beeld meer waard dan een 4K-label dat niet klopt.
Que Choisir noemt 20 000 op 1 al heel goed als contrast en merkt op dat waarden van miljoenen op 1 onder onrealistische omstandigheden gemeten worden. Controleer dan de aansluitingen: minstens één werkende HDMI-ingang voor een blu-rayspeler of decoder, zoals Coolblue aanraadt, plus een poort voor je streamingstick. Voor games stelt Coolblue de inputlag op hoogstens 16 ms. Een tweedehands projector zonder streamingapps heeft een extern kastje nodig, en dat reken je mee in het budget.
Projector tweedehands: scherm, montage en je rechten
De prijs van het toestel is maar een deel van de rekening. Een matwitte muur volstaat in het begin, maar projectieverf kost volgens Que Choisir 40 tot 300 euro per liter. Reken ook een plafondbeugel of tafeltje, HDMI-kabels van de juiste lengte en eventueel een decoder mee. Voor een goede thuisbioscoopprojector in nieuwstaat noemt Que Choisir een budget van 700 tot 1 000 euro; leg dat naast het tweedehandsaanbod, inclusief lamp en garantie.
Wie een projector tweedehands koopt, merkt dat het recht afhangt van de verkoper. Het Europese portaal Your Europe vermeldt dat een professional minstens twee jaar wettelijke garantie moet geven, in sommige landen te verkorten tot één jaar voor een tweedehands artikel als de koper duidelijk is ingelicht. Die regels gelden niet bij aankoop van een particulier. Bewaar daarom de advertentie, het aankoopbewijs en de berichten, en vraag bij het Europees Consumenten Centrum na wat in jouw geval geldt voordat je een voorschot stort.