Tweedehands quad: werkquad, vrijetijdsquad of straatquad
Onder het woord quad zitten heel verschillende machines. Een werkmodel met lier, trekhaak en korte overbrengingen verplaatst materiaal op een hoeve, een jachtterrein of een bosperceel. Een sportief model is licht en fel, en bedoeld voor vrijetijdsgebruik op privéterrein. Een derde soort, zeldzamer, is gebouwd en goedgekeurd voor de openbare weg, met volledige verlichting, spiegels en nummerplaat. Wie een tweedehands quad zoekt, begint dus niet met de cilinderinhoud maar met de vraag waarvoor de machine moet dienen.
Dat onderscheid zegt ook iets over de waarschijnlijke staat. Een boerderijquad heeft vaak veel draaiuren, getrokken lasten en hogedrukreinigingen achter de rug. Een vrijetijdsquad draaide misschien minder uren, maar kreeg sprongen, waterdoorgangen en harde remmanoeuvres te verwerken. Geen van beide is vanzelf beter, je controleert ze gewoon op andere plaatsen. In advertenties voor een gebruikte quad staat daar zelden iets over, dus vraag het zelf, bij voorkeur schriftelijk.
Nummerplaat en goedkeuring: wat de Belgische politie en de Nederlandse overheid zeggen
In België moeten bromfietsen (categorie L1e en L2e, hoogstens 45 km/u) en lichte vierwielers (categorie L6e, lege massa van maximaal 350 kg zonder accu's, hoogstens 45 km/u) een nummerplaat dragen, zo legt de politie uit. Lichte vierwielers krijgen een plaat die met S-U begint. Voertuigen die zonder plaat reden, konden tussen 1 oktober 2015 en 30 september 2016 een regularisatieprocedure volgen. Een zwaardere of snellere quad valt in een andere categorie, en de voorwaarden daarvan vraag je aan de DIV of de FOD Mobiliteit: de categorie staat op het gelijkvormigheidsattest, niet op de uitstraling van het voertuig.
In Nederland laat de rijksoverheid zien hoe zwaar de goedkeuring weegt. Een quad die de RDW niet heeft goedgekeurd, mag alleen op het eigen terrein rijden. Een quad die als bromfiets, driewielig motorvoertuig, personenauto of landbouwtrekker is goedgekeurd, volgt de regels voor rijbewijs, kenteken, verzekering en helm van die categorie. Voor een Belgische koper is de les eenvoudig: een quad uit het buitenland moet zijn conformiteit kunnen bewijzen, en dat attest vraag je voor je een euro betaalt.
Een gebruikte quad beoordelen op papier: COC, chassisnummer en categorie
Een gebruikte quad voor de weg herken je aan zijn documenten, niet aan zijn koplampen: inschrijvingsbewijs, gelijkvormigheidsattest, nummerplaat en een lopende verzekering. Het chassisnummer dat in het frame staat, moet letter voor letter overeenkomen met de papieren, en de gravure mag geen sporen van slijpen of herwerking tonen. Lampen en een claxon op een landbouwmodel maken het voertuig nog niet toegelaten op de openbare weg.
Een quad zonder goedkeuring is daarom niet waardeloos. Voor een akker, een boerderij of een circuit kan hij prima volstaan. Hij mag niet op de openbare weg en wordt op een aanhangwagen vervoerd, en zijn verzekering dekt, voor zover die bestaat, doorgaans alleen gebruik buiten de openbare weg. Laat dat schriftelijk bevestigen door een Belgische verzekeraar voor je tekent.
Reken evenmin op de Car-Pass. Die Belgische kilometerhistoriek geldt voor personenwagens en lichte bestelwagens tot 3,5 ton, en motorfietsen, vrachtwagens, bussen en landbouwvoertuigen vallen er volgens Car-Pass zelf buiten. Bij een quad mag je dus niet veronderstellen dat een officiële kilometerstand bestaat: de geschiedenis rust op facturen, een onderhoudsboekje en de urenteller.
Chassis, draagarmen en aandrijfhoezen onder de loep
De onderkant van een tweedehands quad vertelt het verhaal. Zet hem stabiel op een bok of kantel hem voorzichtig en bekijk het frame: glanzende herstellassen, verf die maar op één stuk vernieuwd is, buizen met een deuk of schaafsporen onder de motor wijzen op een ongeval. Ingedroogde modder is geen bewijs van verwaarlozing, maar een machine die net voor het bezoek met hoge druk is schoongespoten, kan lekken verbergen.
Draagarmen, scharnierpunten en schokdempers verdienen een precieze blik. Een verbogen arm zie je door links en rechts te vergelijken, en een demper die olie lekt, houdt de wielophanging niet meer in bedwang. Controleer vooral de aandrijfhoezen, de rubberen manchetten rond de aandrijfassen: zijn ze gescheurd, dan komen water en zand binnen en slijt het homokinetisch gewricht snel. Een gloednieuwe carrosserie of vervangen kunststof delen bewijzen geen goed bewaarde mechaniek, ze kunnen een val verhullen.
Zoek ten slotte naar tekens van een kanteling: een verbogen of herstelde stuurstang, kromme voetsteunen, opnieuw vastgelijmde spatborden, krassen aan de tankzijde. Vraag de verkoper wat er gebeurd is in plaats van het te raden.
Motor, aandrijving en draaiuren
Laat de motor koud starten: een warme motor verbergt startproblemen, kettinggeluid en rook. Kijk naar de kleur van de olie, die niet melkachtig mag zijn, en naar het peil van de koelvloeistof. Bij een quad met variator verraadt een slippende riem zich door schokken of een rubberlucht, bij een quad met ketting of as luister je naar klakken bij het schakelen.
Vraag om een voorzichtige demonstratie van elke versnelling, de achteruit en de aandrijfstanden: tweewiel- of vierwielaandrijving en het differentieelslot. Een schakeling die weigert, blijft haken of na het uitschakelen vast blijft zitten is een gebrek dat je moet becijferen. Lagers, kogelscharnieren en remmen laat je door een bekwame persoon nakijken.
Zet bij een tweedehands quad de draaiuren, kilometers en het aangegeven onderhoud naast elkaar. Een lage urenteller bij een versleten zadel en blinkende hendels, of omgekeerd, vraagt om uitleg. Voor werkgebruik noteer je de trek- en laadcapaciteit zoals de fabrikant ze documenteert, in plaats van een mondelinge bewering te geloven.
Quad kopen: remmen, sturing en banden eerst
Wie een quad kopen wil, begint bij de onderdelen die iets kunnen kosten of letsel kunnen veroorzaken. Remmen werken op een quad in modder en stof. Controleer de dikte van de remblokken, de schijven of trommels, de slag van de hendel en de parkeerrem. Een hendel die week wegzakt, wijst op lucht of een lek in het circuit. De sturing test je stilstaand: schud aan elk wiel om speling in lagers en kogelscharnieren te vinden en draai het stuur van aanslag tot aanslag terwijl je naar krakende geluiden luistert.
Quadbanden hebben grove noppen en slijten onregelmatig. Zoek naar sneden in de flanken, rijen herstellingen en versleten ventielen, en kijk of alle vier banden dezelfde maat hebben, tenzij voor en achter af fabriek verschillen. Verbogen of gedeukte velgen verraden klappen, ook als de verf nieuw is. Reken bij een tweedehands quad ook op nieuwe banden wanneer de profielen al ver versleten zijn.
Een quad tweedehands aankopen: advertentie, verkoper en betaling
Wie een quad tweedehands aankoopt, vergelijkt advertenties van hetzelfde model, maar wantrouwt erg lage prijzen en verhalen die haast opleggen. Een professional geeft in principe een factuur en kan de herstellingen toelichten, een particulier verkoopt vaak in de staat waarin de machine verkeert. Touring wijst er, voor auto's, op dat een privéverkoper geen garantie geeft maar dat je een verborgen gebrek kunt inroepen als een fout is verzwegen, en dat een handelaar minstens een jaar wettelijke garantie moet geven. Die Belgische regels staan er voor wagens: laat nakijken of ze ook voor een quad gelden.
Betaal geen voorschot voor je het voertuig zelf hebt gezien. Maak een schriftelijke overeenkomst met chassisnummer, draaiuren, bekende gebreken en inbegrepen toebehoren zoals lier, beschermplaten of aanhangwagen. Houd ook budget over voor onderhoud, vloeistoffen en bescherming van de motor na de aankoop.
Proefrit en uitrusting van de bestuurder
Een korte maar volledige proefrit is meer waard dan een bezoek van tien minuten. Let op het rechte spoor, het terugveren van de gashendel, het remgedrag en het lagergeluid in bochten. Test de remmen na elke waterdoorgang. De bestuurder draagt een goedgekeurde helm, oogbescherming, handschoenen, laarzen, een bovenkleed met lange mouwen en een lange broek: dat vraagt de bestuurdershandleiding van een Can-Am quad uit 2013.
Die handleiding geeft ook nuttige grenzen en laat zien wat een fabrikant vastlegt: 65 km/u maximumsnelheid, 150 kg totale belasting inclusief bestuurder en lading, geen passagier, en een controle van vloeistoffen, sturing, remmen, banden en lichten voor elke rit. Die cijfers gelden enkel voor dat model. Zoek de handleiding van de quad die je bezoekt, want daarin staan de lading, snelheid en onderhoud die voor hem gelden. Een tweedehands ATV zonder handleiding is geen drama, maar vraag minstens naar het onderhoudsschema. Komt de tweedehands ATV uit het buitenland, dan is de handleiding soms in een andere taal: vraag een Nederlandse of Franse versie aan de importeur. Wie de quad tweedehands koopt, kan zo ook het onderhoud plannen.
