Een tweedehands spiegel keuren bij daglicht en vanuit verschillende hoeken
Sta recht voor de spiegel en verplaats je langzaam terwijl je naar de weerspiegeling van een raam of een scherp voorwerp kijkt. Vervormingen, golvingen en donkere zones zie je beter in een weerspiegeling dan in een rechte blik. Verander daarna de lichthoek om krassen, afgebroken stukjes en een sluier te ontdekken.
Bij een tweedehands spiegel kunnen kleine vlekjes in de spiegellaag bij de charme horen, zeker bij een oud exemplaar. Een barst in het glas is van een andere orde: dat is een veiligheidskwestie, want ze kan uitbreiden en een gebarsten spiegel hoort niet in een kinderkamer of boven een bed.
Kijk ook naar de randen. Een afgebroken facet, een uitgebrokkelde hoek of een zwart geworden rand wijst op een stoot of op vocht. Ga voorzichtig met een vinger langs de rand om een scherf te voelen voor ze je snijdt.
Antieke spiegel herkennen: zilverlaag, vlekken en veroudering
Glazen spiegels bestaan al sinds de oudheid, maar de spiegels uit de Renaissance in de zestiende eeuw hebben een amalgaam van tin en kwik op het glas. Venetië staat bekend voor die techniek, die de glasblazers van Murano bijna een eeuw geheim hielden. In 1835 vond de Duitse scheikundige Justus von Liebig de verzilvering uit: het giftig geachte amalgaam werd vervangen door een dun laagje zilver dat chemisch werd neergeslagen.
Dat is belangrijk bij de aankoop. Een antieke spiegel van voor 1835 gedraagt zich anders dan een latere verzilverde spiegel: vlekken, grijze waas en donkere puntjes horen bij zijn geschiedenis, en een volledig spotloos oppervlak mag zelfs vragen oproepen. Je probeert ze niet te wissen, je probeert ze te begrijpen.
Moderne spiegels ontstaan meestal door een metaallaag op het glas aan te brengen, vaker van aluminium dan van zilver, met aan de achterkant een dekkende laag van koper of lood. Zo'n laag weerkaatst ongeveer 80 procent van het licht. Door vocht oxideert of lost ze op, beginnend aan de randen.
Oude spiegel en kwik: wat je beter niet zelf doet
Een oude spiegel met een tin-kwiklaag vraagt voorzorgen die de verkoper moet kunnen uitleggen. De giftigheid van kwik is net de reden waarom die techniek verlaten werd. Schraap de achterkant van een oude spiegel nooit af om de laag te bekijken en schuur er niet aan.
Is de spiegellaag beschadigd en wil je ze laten herstellen, ga dan naar een atelier voor spiegelrestauratie. Een oude spiegel verliest soms verzamelwaarde als de originele laag vervangen wordt, terwijl andere restauraties worden aanvaard. Vraag de verkoper wat hij over de oorspronkelijke staat weet en bewaar zijn antwoord schriftelijk.
Een oude spiegel van zolder of kelder heeft misschien vocht gekend, dat de laag vanaf de randen aantast. Zoek lichte halo's rond de rand en puntjes die naar het midden groter worden: ze wijzen op een proces dat doorloopt.
Gelaagd, gehard of gewoon glas: wat gebeurt er bij breuk?
Gewoon floatglas breekt in scherpe scherven. Gelaagd glas, dat bestaat uit twee glasplaten verbonden door een folie, houdt de stukken op hun plaats bij breuk. Gehard glas valt uiteen in kleine, afgeronde brokjes. Dat onderscheid maakt het Zwitserse bureau voor ongevallenpreventie voor glas in gebouwen, en het helpt om het snijrisico te begrijpen.
Een gelaagde spiegel wordt gebruikt voor wanden en bekleding in badkamers, winkels of scholen. Een fabrikant van glas legt uit dat het glas op zijn plaats blijft als de spiegel breekt, en geeft het gewicht van een uitvoering van 6 mm: 15 kg per vierkante meter.
Bij een tweedehands spiegel weet je zelden welk glas erin zit. Behandel hem bij twijfel als gewoon glas: niet boven een bed of in een doorgang waar een kind ertegen kan botsen, en een beschermende plaat achteraan als het glas oud is.
Lijst, achterkant en verbindingen van een spiegel met lijst
Draai een spiegel met lijst voorzichtig om, desnoods met twee personen. De achterkant moet droog en heel zijn: een goed bevestigd achterpaneel, zonder schimmel of kromtrekken. Een losgekomen paneel of een stuk dun karton wijst vaak op een oude herstelling.
Bekijk de hoekverbindingen van de lijst: openstaande hoeken, naden die gapen, afschilferend verguldsel, gebarsten stuc. Een verguld houten lijst vraagt meer zorg dan een blank houten lijst. Een vochtige doek kan al volstaan om een fragiel decor te beschadigen.
Zoek houtwormgaatjes in het hout: kleine ronde openingen met fijn stof ernaast verraden een aantasting. Zonder die controle neem je een aantasting mee naar huis, waar ze naar ander meubilair kan overgaan.
Tweedehands wandspiegel: gewicht, ophanging en de juiste muur
Vraag het gewicht van het geheel en bekijk de bestaande bevestigingen zonder ervan uit te gaan dat ze nog betrouwbaar zijn. De keuze van bevestigingsmateriaal hangt af van de muur, de lijst en de belasting. Een grote tweedehands wandspiegel verdient een aangepaste installatie, zeker op een holle wand.
Met 15 kg per vierkante meter voor een gelaagde spiegel van 6 mm haalt een spiegel van één bij twee meter al ongeveer dertig kilo zonder lijst. Die orde van grootte helpt om de ophanging te dimensioneren, maar het werkelijke gewicht moet je meten of navragen.
Vertrouw nooit op een oud touw of koord. Vervang koorden, ringen en twijfelachtige originele schroeven, gebruik meerdere draagpunten bij een grote lijst en laat de bevestiging nakijken door een vakman als je twijfelt. Voorzie ook een steun onderaan, zodat de spiegel niet enkel aan zijn haken hangt.
Vervoer van een tweedehands spiegel: bescherm glas, hoeken en randen
Bescherm bij het vervoer beide zijden en de hoeken met stevig karton en dekens. Vermijd puntdruk op het glas: een spiegel reist liefst rechtop op zijn rand, vastgezet, en niet plat onder andere voorwerpen.
Een kruis van plakband op het spiegelvlak beperkt de verspreiding van scherven bij een schok, op voorwaarde dat de tape geen resten achterlaat op een oude spiegellaag. Kleef niets rechtstreeks op het verguldsel van een lijst.
Meet de spiegel, de wagendeur en het trappenhuis voor je komt. Een spiegel die niet door het trappenhuis past, kun je niet bijsturen met draaien: je moet een andere route nemen of afzien.
Waar vind je een tweedehands spiegel en hoe schat je de prijs?
Spiegels vind je in kringloopwinkels, bij antiquairs, op zoekertjessites en in catalogi voor tweedehands decoratie. De Kringwinkel houdt online veilingen voor kunst en decoratie, met een aparte reeks voor klokken en spiegels. Bieden kan alleen na inloggen en een bod is bindend. Een designplatform telt bijna drieduizend spiegels, van wandspiegels tot schouwspiegels met vergulde lijst.
De prijs hangt af van de afmeting, de lijst, de periode en de staat van de spiegellaag. Vergelijk meerdere gelijkaardige spiegels voor je beslist, en laat het herstel van een lijst eerst begroten voor je een beschadigd stuk op prijs schat.
Bij een spiegel die als antiek wordt voorgesteld, vraag je bewijzen: herkomst, factuur, foto's van de achterkant en de verbindingen. Een serieuze verkoper antwoordt zonder irritatie, en wie weigert de achterkant te tonen, geeft een signaal.