Zoolplaat bekijken vóór je over de prijs praat
Wie een tweedehands strijkijzer koopt, houdt het toestel eerst onder een felle lamp en kantelt het. Diepe krassen, een afbladderende coating of aangekoekte bruine resten glijden slecht over de stof en kunnen fijne weefsels tekenen. Wrijf met je hand over de koude zoolplaat: voel je reliëf of zitten de stoomgaatjes dicht met een witte korst, dan is het toestel slecht onderhouden.
Volgens Testaankoop hebben de zoolplaten van een stoomstrijkijzer vaak een keramische coating en een dunne punt. Een tweedehands strijkijzer dat ooit viel of op een ritssluiting gewreven werd, toont dat meestal als eerste. Een lichte sluier haal je weg, een diepe barst niet.
Testaankoop raadt aan de zoolplaat te reinigen met een niet-metalen doek of spons en een niet-schurend afwasmiddel, bij voorkeur als het ijzer nog lichtjes warm is. Sporen van staalwol of een mes zie je onder scherp licht en ze zijn een goede reden om af te dingen of af te zien van de aankoop.
Opwarmen en stoom: twee proeven voor elk tweedehands stoomstrijkijzer
Een gebruikt strijkijzer kan vlot opwarmen en toch geen degelijke stoom leveren. Vraag daarom twee afzonderlijke proeven. Bij een tweedehands strijkijzer begin je droog: de thermostaat moet soepel draaien, het controlelampje moet doven zodra de temperatuur bereikt is en er mag geen aanhoudende brandgeur komen.
Daarna met water, van het soort dat de fabrikant toestaat. Vul het reservoir, wacht tot het opgewarmd is en strijk over een oude doek. De stoom moet gelijkmatig komen, zonder bruine spetters of druppels die langs de zoolplaat lopen. Een gebruikt strijkijzer dat lekt aan de dop, sputtert of hapert, wordt zelden beter.
Veel modellen hebben een extra stoomstoot op aanvraag voor hardnekkige kreuken, maar niet alle. Wie die functie belangrijk vindt, drukt meermaals op de knop en kijkt of de stoom telkens vrijkomt.
Kalk in een strijkijzer tweedehands: het verborgen gebrek dat de prijs bepaalt
Calcium en magnesium in hard water slaan neer bij verhitting. Testaankoop schrijft dat kalk de stoomopeningen van een strijkijzer kan verstoppen en witte, brokkelige deeltjes of witte en bruine vlekken op kleding kan geven. In een stoomgenerator zit het op de zoolplaat, in de stoomkamer en rond het ventiel, tot de stoom afneemt of wegvalt.
Vraag aan de verkoper van het strijkijzer tweedehands welk water hij gebruikte. Volgens de organisatie raden de meeste fabrikanten zuiver gedestilleerd of gedemineraliseerd water af, omdat het zuur kan worden en gevoelige onderdelen aantast. Bij zeer hard kraanwater kan je gedestilleerd water mengen met kraanwater; de handleiding blijft doorslaggevend.
Kijk bij een gebruikt strijkijzer door de vulopening in het reservoir. Witte schilfers of een dikke laag zijn een slecht teken. Een strijkijzer tweedehands dat regelmatig ontkalkt werd, is van binnen proper, en een eerlijke verkoper vertelt dat zelf.
Ontkalken: wat de vorige eigenaar had moeten doen
Testaankoop beschrijft een thermische schok: thermostaat op de hoogste stand, reservoir vol, ijzer rechtop, dan de schokknop indrukken of de stoomregelaar verwijderen en het mengsel van heet water, stoom en kalk boven de gootsteen laten wegvloeien. Daarna strijk je over een oude doek om te zien of er nog kalk uitkomt. Een verkoper die dit kan uitleggen en toont, verdient meer vertrouwen dan iemand die enkel zegt dat het toestel nog goed werkt.
Een antikalkstaafje spoel je af, zo nodig met azijn, en daarna grondig na. Een antikalkpatroon werkt chemisch en meldt met licht of geluid wanneer het vervangen moet worden. Volgens dezelfde bron volstaat maandelijks reinigen met een staafje, en ontkalk je met een patroon om de drie à zes maanden, voor ongeveer 10 euro per patroon.
Voor wie een tweedehands strijkijzer koopt, is dat een praktische les: vraag of het staafje of patroon nog aanwezig is, of het onderdeel nog te koop is en tel de prijs mee. De organisatie vermeldt dat de meeste geteste strijkijzers de duurtest enkel doorstaan als ze onderhouden worden, waardoor de geschiedenis van het toestel zwaar weegt.
Klassiek ijzer of tweedehands stoomgenerator: twee soorten toestel
In een klassiek strijkijzer zit het reservoir in het toestel zelf. Bij een stoomgenerator maakt een station de stoom en gaat die via een slang naar het ijzer, met een groter reservoir en dus minder bijvullen. Er bestaan ook strijkijzers met extern reservoir, die de stoom direct in het ijzer maken.
Een tweedehands stoomgenerator is zwaar en neemt veel opbergruimte in. Controleer of je strijkplank het gewicht aankan. Een station bestaat uit een voet, slangen en soms een kalkopvanger of een specifiek patroon. Zorg dat die onderdelen aanwezig en vervangbaar zijn, en open het reservoir nooit onder druk.
Bij zeldzame modellen met drukboiler moet je wachten tot het reservoir is afgekoeld en de druk gedaald voor je bijvult. Kent de verkoper van de tweedehands stoomgenerator de procedure niet, lees dan eerst de handleiding van de fabrikant.
Snoer, uitschakeling en veilig gebruik
Testaankoop raadt een snoer van ongeveer drie meter aan, met een kogelgewricht en eenvoudig op te rollen. Laat het snoer over de hele lengte door je vingers glijden. Een gescheurde mantel, blootliggende draden of een verkleurde stekker betekenen: niet aansluiten, ook al ziet de rest er netjes uit.
Klassieke strijkijzers schakelen zichzelf uit na ongeveer 8 minuten in verticale stand en 30 seconden in horizontale stand. Zet het tweedehands strijkijzer op zijn hiel en daarna op zijn zoolplaat, wacht en kijk of het lampje reageert. Een gebrekkige uitschakeling is een reden om te weigeren, niet om af te dingen.
Een kledingstomer geeft voortdurend hete stoom en kan brandwonden veroorzaken; soms zit er een hittebestendige handschoen bij. Bij een tweedehands stoomstrijkijzer of een stomer vraag je naar het originele accessoire en test je niet boven een houten meubel, want stoom kan het oppervlak beschadigen.
Budget voor een tweedehands strijkijzer: van 25 euro tot meer dan 400
Volgens Testaankoop beginnen klassieke strijkijzers rond 25 euro en vind je onder 50 euro enkel klassieke toestellen. De goedkoopste stoomgenerator uit de test kost ongeveer 85 euro en sommige kosten meer dan 400 euro. Dat zijn nieuwprijzen, maar ze vormen een bovengrens om over een gebruikt exemplaar te onderhandelen.
Reken de verbruiksonderdelen mee: een staafje of patroon, een geschikt ontkalkmiddel, eventueel een nieuw snoer. Bij een gebruikt strijkijzer is een herstelling snel even duur als een nieuw instaptoestel, waardoor een goede controle vooraf meer oplevert dan sleutelen achteraf.
Wie een gebruikt strijkijzer zoekt, vergelijkt het aanbod van particulieren en winkels. Op een zoekertjessite als 2dehands kun je filteren op staat, van nieuw tot niet werkend, en op ophalen of verzenden, maar de volgorde van de resultaten wordt mee bepaald door betalende opvalmogelijkheden. Is een toestel defect, dan kan een Repair Café helpen: de stad Gent noemt strijkijzers onder de toestellen die vrijwilligers er herstellen, tegen de kostprijs van de onderdelen. Voor een strijkijzer dat niet meer te redden is, geldt dat elektrisch afval volgens Recupel niet bij het gewone huisvuil hoort.